Juryrapport Beste filosofische kinderboek 2023

De jury voor het Beste Filosofische Kinderboek van 2023 bestond uit Frank Meester, filosoof, publicist en schrijver, Annelies Beck, winnaar van de eerste Ludoq in 2023 met
haar boek Gedachten Denken en televisiejournalist, en Suzanna Kooijmans, één van de Jonge Denkers des Vaderlands en liefhebber van goede verhalen. Over de genomineerde titels tekenden zij het volgende op:

Alle boeken die op de shortlist staan zijn prachtige filosofische kinderboeken en allemaal vaak weer op een andere, eigen manier; zowel beeldend als in taal, zowel inhoudelijk als qua vormgeving. Het was een feest én een moeilijke opdracht om uit deze vijf een winnaar te selecteren.

Kijk dan toch! –Elvis Peeters en Sebastiaan van Doninck
Slak stelt Pad Een Gebeurtenis in het vooruitzicht. Alleen, kijken en zien zijn niet hetzelfde blijkt algauw. Dat geldt ook voor de lezer van dit suggestieve prentenboek: telkens als je Kijk dan toch! opnieuw leest vallen je andere lagen op. En dat komt vooral door de wisselwerking tussen tekst en illustraties. Natuurlijk het gaat over de slak die vol verlangen uitkijkt naar het licht en de pad die geen aandacht lijkt te hebben voor dit wonder. Maar als je de tekeningen beter bekijkt, zie je dat de pad wel oog heeft voor dingen die de slak dan weer niet lijkt te zien. Zit verwachting een open blik en verrassing in de weg? Wat is aandacht? Hoe weet je waar je moet kijken? Een prachtig kinderboek over perspectivisme en vooral over verwondering, het begin van alle filosofie.

Zo voelt dat – Bette Westera, illustraties Sylvia Weve
Dat een wachtende gedachte zoveel gevoel heeft, zich zo eenzaam kan voelen, … Wie had dat gedacht? Bette Westera en illustrator Sylvia Weve wekken de binnenwereld van appels en afgedankte jassen, van een hondendrol en een luie stoel tot leven in schitterende gedichten, gedragen door sterke en originele beelden in een fraai vormgegeven boek. Je kijkt nooit meer op dezelfde manier naar spullen en dingen. Diepere lagen denken en filosofische vragen worden aangeboord. Hébben dingen een binnenleven? Wat brengt het bij de wereld vanuit dat perspectief te bekijken? Biedt dat perspectief ook inzicht in andere aspecten van het leven en van het zijn? Zijn gedachten
die je niet denkt er ook? Besta je alleen als je een taak hebt in het leven, zoals het traphekje? Levensadvies van onze voeten en schoenen slaan we al te vaak in de wind, waarom toch? Kan het filosofischer? Grappig, verrassend en ontroerend. Met prachtige
illustraties van Sylvia Weve.

Zebedeus en het ganzenbord van Wisse – Koos Meinderts, illustraties Annette Fienieg
Beer Zebedeus wordt uitgedaagd om op pad te gaan, “niet om te winnen, maar ook niet om te verliezen”. Het leven als een spel waarbij je leert te accepteren wat er op je levenspad komt, en om er mee om te gaan. In het beste geval kan je er zelfs van
genieten. Een boek over twijfel en ontmoetingen die steeds weer nieuwe filosofische vragen oproepen waarover je dan weer verder kunt twijfelen. Een boek vol woordgrapjes dat voor de voorlezende volwassenen bovendien verwijzingen bevat naar de Grote Verhalen die de mensheid doorheen de geschiedenis over en aan zichzelf heeft verteld. De tekeningen van Annette Fienieg doen daarbij prettig ouderwets en geruststellend aan.

Dát bedoel ik, zei de zalm – Joke van Leeuwen
Dat bedoel ik zei de zalm wisselt op virtuoze wijze steeds weer van perspectief. Absurd, snel en speels, vol met taalgrapjes waarbij op kunstige wijze het ene verhaal aan het andere wordt geregen en de ene vraag op de andere uitloopt. Inlevingsvermogen wordt gestimuleerd en de tekeningen voegen haakjes toe aan het verhaal en openen bijkomende deurtjes in het denken. Een kinderboek dat zo vol zit met filosofische kwinkslagen, dat je het soms even terzijde moet leggen om op adem te komen en de boel rustig te overdenken.

Het was dit jaar niet makkelijk een winnaar te kiezen. maar alles in ogenschouw nemend was de jury het er toch over eens dat dit boek 'het complete plaatje' biedt voor deze prijs. Zowel tekst als illustratie zijn mooi, verrassend en speels. Bovendien zetten beiden zonder omwegen aan tot zelf verder denken. Precies waar het om gaat bij deze prijs. De winnaar van de juryprijs voor het Beste Filosofische Kinderboek van 2023 is 'Zo voelt dat' van Bette Westera met de illustraties van Sylvia Weve.